Nazariyat - Sayı: 5
% 10indirim

Nazariyat - Sayı: 5

İslâm Felsefe ve Bilim Tarihi Araştırmaları Dergisi
Kasım 2016
  • 20,00 TL18,00 TL

    hopi kampanyası
    0,90 Paracık
  • Stoktan Hemen Teslim!
Bu kitabı e-kitap olarak okumak isterseniz, yayıncıya talebinizi iletebilmemiz için tıklayınız.

İstanbul’da, altı ayda bir Türkçe ve İngilizce dillerinde uluslararası hakemli bir dergi olarak yayımlanan ve ATLA, Philosopher’s Index, Erih Plus, Index Islamicus, ULAKBİM gibi birçok ulusal ve uluslararası indeks tarafınsan taranan Nazariyât’ın beşinci sayısı da araştırmacıların ilgisine sunuldu. İslam felsefesi, kelâm, nazarî tasavvuf ve bilim tarihi alanlarında özgün araştırma ürünlerine, metin neşirlerine ve kitap değerlendirmelerine yer veren Nazariyât’ın hedefi, İslam düşünce tarihindeki nazarî geleneklerin, özel olarak da klasik sonrası döneme ait bilimsel birikimin keşfi, incelenmesi ve yeniden yorumlanmasına katkıda bulunmaktır.

Nazariyat bu sayısında, İslam düşüncesindeki nazarî geleneklerin farklı boyutlarını âlimâne bir şekilde inceleyen dört makale, bir değerlendirme makalesi ve de alanda neşredilmiş güncel eserleri değerlendiren beş kitap kritiği ile okuyucularının karşısına çıkmaktadır.

Jules Janssens’e ait olan ilk makalenin başlığı “Ebü’l-Berekât el-Bağdâdî’nin Kitâbü’l-Mu‘teber’inin Mantık Kısmında İbn Sînâ’nın el-Hikmetü’l-Aruziyye’sini (veya onunla yakından ilişkili diğer bir eseri) Kullanımı” şeklindedir. Janssens çalışmasında, Ebü’l-Berekât el-Bağdâdî’nin en önemli eseri olan Kitâbü’l-Mu‘teber’in Mantık Kısmı ile İbn Sînâ’nın el-Hikmetü’l-Aruziyye’si arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları ele almaktadır. Janssens’in ortaya koyduğu temel argüman, hem meseleleri ele alış biçimi hem de savunulan temel fikirler açısından el-Bağdâdî’nin, İbn Sînâ’nın mezkur eserinden etkilendiği yönündedir. Bununla birlikte onun, belirli konularda bilinçli bir biçimde Aristoteles’in üslubuna başvurduğu da Janssens’in dikkat çektiği hususlardandır.

“İbn Kemmûne’nin el-Kelimâtü’l-Vecîze’sinde Nefs” başlıklı makalesinde Y. Tzvi Langermann, on üçüncü yüzyıl sonlarında yaşamış Yahudi filozof İbn Kemmûne’nin el-Kelimâtü’l-Vecîze adlı kısa ahlaki-felsefi risalesinin dörtte birini teşkil eden psikoloji bölümüne yoğunlaşmaktadır. Beş fasıldan oluşan bu bölümün ikinci faslının açıklamalı tercümesini sunan Langermann, insan nefsi, özellikle de nefsin ebedeliği meselesine özel ilgisi bulunan bu önemli filozofun konuyla ilgili görüşlerinin anlaşılmasına katkıda bulunmaktadır.

Derginin bu sayısında öne çıkan bir diğer çalışmada Muhammet Fatih Kılıç, Fatih Sultan Mehmed döneminde gerçekleşen önemli bir felsefi tartışmanın detaylarına ışık tutmaktadır. “Hocazâde’nin Tehâfüt’ünün Sebeplik Bölümü Üzerine Bir İnceleme” başlıklı makalesinde Kılıç, Gazzâlî ile İbn Rüşd arasında vuku bulan tehâfüt tartışmasının devamı niteliğinde on beşinci asırda yazılmış eserlerden biri olan Hocazâde’nin (ö. 893/1488) Tehâfüt’ündeki sebeplik meselesine ayrılan on dokuzuncu bölümü analitik bir biçimde değerlendirmektedir. Kılıç’ın temel argümanı, Hocazâde’nin örneğin felsefecilerin mucizeyi reddedip reddetmedikleri ya da nübüvvet teorisi gibi önemli meselelerde Gazzâlî’den ziyade İbn Sînâ çizgisinde olduğu şeklindedir.

Nazariyat’ın makaleler bölümü Robert Morrison’un “Mûsâ Câlînûs’un Risâle fî Tabâ’i‘i’l-edviye ve isti‘mâlihâ Başlıklı Eseri” başlıklı çalışması ile son bulmaktadır. Bir dönem II. Bâyezid çevresinde bulunan Mûsâ Câlînûs’un (ö. 948/1542 sonrası) on altıncı yüzyılın başında Türkçe kaleme aldığı bir tıp eserini inceleyen ve metnin çevriyazısını sunan Morrison, mezkur eseri önemli kılan hususları şöyle özetlemektedir: Metin on dördüncü yüzyıl Latin tabipleri Bernard de Gordon ile Arnaldo di Villanova’ya atıfta bulunmakta, böylece bu isimler Türkçe (ve İslâmi) literatürde muhtemelen ilk kez zikredilmektedir. Mûsâ Câlînûs’un eseri kaleme alması, II. Bâyezid çevresinde, Latince (ve de İbranice) tıp metinlerine yönelik bir ilginin olduğuna işaret etmektedir. İslâm astronomisi ile ilgili bilgilerin Venedik’e ulaşmasında muhtemel kanallardan biri olan Mûsâ Câlînûs’un Latin tıp metinlerinin muhtevalarına olan ilgisi, Avrupa’dan Osmanlı coğrafyasına da bilgi taşıdığını göstermektedir.

Nazariyât’ın ikinci bölümünde bir değerlendirme makalesi yer almaktadır. Nahyan Fancy, Ahmed Ragab’a ait The Medieval Islamic Hospital: Medicine, Religion, and Charity başlıklı eseri, özellikle klasik sonrası İslam tıp literatürü ile irtibatlı bir biçimde eleştirel bir okumaya tabi tutmaktadır. Derginin üçüncü bölümünde ise değerlendirme yazıları bulunmaktadır. Bu sayıda değerlendirmelerine yer verilen kitaplar arasında; Toby Mayer’in değerlendirdiği Ayman Shihadeh’ye ait Doubts on Avicenna: A Study and Edition of Sharaf al-Dīn al-Mas’ūdī’s Commentary on the Ishārāt; Atif Khalil’in değerlendirdiği, Caner K. Dagli’nin kaleme aldığı Ibn al-‘Arabī and Islamic Intellectual Culture: From Mysticism to Philosophy; Hacı Bayram Başer’in değerlendirdiği, Mohammed Rustom’a ait Sufi Metafiziği; David  Thomas’ın değerlendirdiği, Damien Janos’un editörlüğünü yaptığı Ideas in Motion in Baghdad and Beyond: Philosophical and  Theological Exchanges between Christians and Muslims in the Third/Ninth and Fourth/Tenth Centuries ve nihayet Mustafa Çakmak’ın değerlendirdiği, Anver M. Emon, Matthew Levering ve David Novak tarafından kaleme alınan Natural Law: A Jewish, Christian, and Islamic Trialogue başlıklı kitaplar bulunmaktadır.

Nazarın bilginin kaynağına yönelen bir yakarış olduğu düşüncesiyle yola çıkan Nazariyat, İslam felsefesi, kelâm, nazarî tasavvuf ve bilimler tarihi alanındaki araştırmacıları, özgün araştırma ürünleriyle bu “yakarış”a katılmaya davet ediyor!

(Nazariyat’ın Nisan 2017’de yayımlanacak 6. sayısı için yazıların en geç 28 Şubat 2017 tarihine kadar gönderilmesi gerekmektedir.)

 


Bu ürün için ilk yorumu siz yapın.