• Şia’nın Hadis Anlayışı Üzerine İncelemeler% 27indirim
    Şia’nın Hadis Anlayışı Üzerine İncelemeler
    Şia’nın Hadis Anlayışı Üzerine İncelemeler

Şia’nın Hadis Anlayışı Üzerine İncelemeler

  • 20,00 TL14,60 TL

    hopi kampanyası
    0,73 Paracık
  • Stoktan Hemen Teslim!
Bu kitabı e-kitap olarak okumak isterseniz, yayıncıya talebinizi iletebilmemiz için tıklayınız.

Sünnîlikten sonra en çok müntesibe sahip itikadi grup olan Şîa, doktrin, tarihî gelişim ve literatür açısından akademik düzeyde çalışılabilecek fırkaların başında gelmesine rağmen, bu mezhebin kültürel yapısı bugün pek çok okuyucu için biliniyor olmaktan hâlâ uzaktır. Şîa’nın dinî telakkilerinin şekillenmesinde mühim rol oynamış hadis anlayışı da detaylı biçimde incelenmeyi bekleyen alanlardan biridir.

Şiî mezhebinin dinî ilimlere yaklaşımını hadis özelinde ortaya koymayı, ayrıca Sünnîlikten farklılaşan ve onunla benzeşen yönlerine ışık tutmayı amaçlayan elinizdeki kitap, Şîa’nın hadis anlayışını ve literatürünü çeşitli yönlerden inceleyen yedi makaleden oluşmaktadır. Alanında söz sahibi akademisyenler tarafından kaleme alınmış bu yazılar, bir taraftan Şîa’nın imâmet anlayışı gibi genel okuyucuya hitap eden konulara temas ederken, diğer taraftan hadis literatürü gibi ihtisas gerektiren bir sahaya dair derinlikli tespitler içermektedir. Eserde, Batı dünyasında daha önce makale veya kitap bölümü olarak yayımlanmış beş yazının tercümesi sunulurken Türk yazarlar tarafından kaleme alınmış iki telif makale ilk defa okuyucularla buluşmaktadır.


Önsöz

İslâm dünyasını oluşturan farklı topluluklara ait sünnet ve hadis telakkilerinin incelenmesi, ülkemizdeki akademik hadis araştırmaları birikiminin farklı çalışma alanlarıyla zenginleşerek yeni boyutlar kazanması için önem taşımaktadır. Sünnîlikten sonra en çok müntesibe sahip itikadi grup olan Şîa, doktrin, tarihî gelişim ve literatür açısından akademik düzeyde çalışılabilecek fırkaların başında gelmektedir. Buna rağmen, Şiî mezhebinin kültürel yapısı bugün pek çok Türk okuyucu için biliniyor olmaktan hâlâ uzaktır. Şîa’ya ait dinî telakkilerin şekillenmesinde mühim rol oynamış hadis anlayışı da aynı şekilde ihmale uğramış bir alan görünümündedir. Oysa bu vadide yapılacak araştırmalar, Şiî mezhebinin hadis anlayışı başta olmak üzere dinî ilimlere dair yaklaşımlarını ortaya koyabileceği gibi, Sünnîlikten farklılaşan ve onunla benzeşen yönlerinin aydınlatılmasına da katkı sağlama potansiyeli vaat etmektedir.

Bu kitap, yukarıdaki değerlendirmelerden hareketle, Şîa’nın hadis anlayışını ve literatürünü çeşitli yönlerden inceleyen yedi makaleden oluşturuldu. Alanında söz sahibi akademisyenler tarafından kaleme alınmış bu yazılar, bir taraftan Şîa’nın imâmet anlayışı gibi genel okuyucuya hitap eden konulara temas ederken, diğer taraftan hadis literatürü gibi ihtisas gerektiren bir sahaya dair derinlikli tespitler içermektedir. Eserde, Batı dünyasında daha önce makale veya kitap bölümü olarak yayımlanmış beş yazının tercümesi sunulurken, Türk yazarlar tarafından kaleme alınmış iki telif makale ilk defa okuyucularla buluşmaktadır.

Şîa’nın Hadis Anlayışı Üzerine İncelemeler, Jonathan Brown’un “Şîa’da Hadis” başlıklı makalesiyle açılıyor. Brown, Şîa’nın hadis tanımı, literatürü, tenkit metotları, Sünnî hadis anlayışı ile örtüşen ve farklılaşan yönleri hakkında genel bir çerçeve sunarken, ileri okuma önerileri ile İngilizce literatürde öne çıkan çalışmalara işaret ediyor.

İkinci makalede Ron P. Buckley, Şiîlerin altıncı imamı Ca‘fer es-Sâdık’ın hadis ve fıkıh kaynağı olarak oynadığı rol üzerinde duruyor. Nebevî rivayetlerin yanında masum kabul ettikleri imamlara ait sözleri de hadis kabul eden Şîa’nın Ca‘fer es-Sâdık kaynaklı haberlere gösterdiği ilgiyi tahlil eden yazar, imamlar adına hadis uydurulması olgusunu da dikkat çekici biçimde işliyor.

Abdulaziz Sachedina, Şîa’da “nâib” veya “ricâl” diye adlandırılan otoritelerin mezhep içindeki rollerini Muhammed b. Ömer el-Keşşî’nin (ö. 340/951?) Ricâl isimli eseri çerçevesinde ele alıyor. Sachedina, bir taraftan Şîa’nın yapısal bazı özelliklerine işaret ederken, diğer taraftan râvîler/ricâl üzerine yazılmış bir eserin dikkatli bir okumayla ne kadar farklı tespitlere kapı aralayabileceğinin güzel bir örneğini sunuyor.

Bekir Kuzudişli, Sünnî hadis edebiyatında da tartışılan önemli konulardan “metin tenkidi”nin izini Şiî hadis literatüründe sürüyor. Teorik yaklaşımların yanı sıra uygulamalı örneklere de yer veren makale, geniş kaynak yelpazesiyle araştırmacıları konuyla ilgili yeni çalışmalara yönlendiriyor.

Etan Kohlberg, bu derlemede, Şiî hadis araştırmaları sahasının modern klasikleri arasına girmiş iki makalesiyle yer alıyor. “Dört Yüz Asıl” başlıklı ilk makale, Şîa’nın Kütüb-i Erba‘a adıyla anılan dört temel hadis kitabından önce yazılmış ve büyük ölçüde Şiî imamlardan gelen rivayetlerden oluşan hadis mecmualarını ele alıyor. “Asıl” adıyla anılan ve Şiî hadis literatürünün erken dönemdeki telif türlerinden birine işaret eden eserlerin panoramik bir görünümünü sunan yazar, tespit edebildiği asıl müelliflerinin isimlerini sıralıyor.

Kohlberg, ikinci makalesinde Şîa’nın Zeydiyye kolunun sahâbeye bakışını Zeydî yazarlardan yaptığı iktibaslarla inceliyor. Konuyu Zeydiyye’nin İslâm tarihi algısı ve imamet doktrini bağlamına yerleştiren Kohlberg, söz konusu mezhebin kendi içindeki farklı yaklaşımların da altını çiziyor.

Son olarak M. Enes Topgül, Cumhuriyet dönemi Türkiye’sinde Şîa’nın hadis anlayışı üzerine yapılan akademik çalışmaların envanterini çıkartarak bu çalışmaların belli başlı karakteristik ve sorunlarına işaret ediyor.

Şiî hadis anlayışına dair yukarıdaki metinlerin yanı sıra, Farsça kaleme alınmış ve müstakil olarak derlenip değerlendirilmeyi bekleyen geniş bir literatür bulunmaktadır. Zaman ve imkân darlığı, ayrıca eserleri seçmedeki zorluk gibi sebeplerle Farsça çalışmalara yer veremediğimiz bu derleme, konuya ilgi duyanlar için mütevazı bir başlangıç sayılmalı, ileri araştırmalar için buradaki dipnotların yanında Farsça eserlere de müracaat edilmelidir.

Bu eserde yer alan tercüme makalelerde, yazarların görüşlerini olduğu gibi aktarmak esas alınmış, zorunlu hissedilmedikçe mütercimlerin kanaat ve yaklaşımları metne yansıtılmamıştır. Kitapta köşeli parantez [ ] içerisinde verilmiş bilgilerin tamamı, yazıların müelliflerine aittir. Çoğunlukla tarih ve isim yanlışlıkları gibi belirgin maddî hataları düzeltmeyi amaçlayan, bibliyografik bilgi sunan veya “Hz.” gibi saygı bildiren mütercim notları ise kaşlı parantez { } içerisinde verilmiştir. İstisnâ olarak, Abdulaziz Sachedina’nın “İbn Bâbûye”, Etan Kohlberg’in “Tihrânî” şeklinde yazdığı iki önemli şahıs ismi, bu müellifler tarafından ilk kullanıldıkları yere işaret edilerek yaygın biçimdeki okunuşları olan “İbn Bâbeveyh” ve “Tahrânî” şeklinde yazılmıştır. Mütercimlere ait dipnotlar ise numaralandırılmayıp (*) simgesiyle gösterilmiştir.

Son olarak, kitabın basımını üstlenen Klasik Yayınları’na ve metni dikkatle okuyup tashih eden Mustafa Demiray’a teşekkürü bir borç biliriz. Elinizdeki kitabın ülkemizdeki akademik hadis tetkiklerini zenginleştirmesini, yeni sorulara ve araştırma alanlarına işaret ederek nitelikli çalışmaların yapılmasına vesile olmasını temenni ediyoruz. Tevfik Allah’tandır.

-M. Macit Karagözoğlu, M. Enes Topgül-

Bu ürün için ilk yorumu siz yapın.