1. Filtrele

Dünya Siyaseti ve Politikası

2005 Ürün Listeleniyor

Dünya Siyaseti ve Politikası

Siyaset uzun bir süredir pejoratif anlamda kullanılıyor. Toplumsal hayatın düzenlenmesindeki işlevselliğiyle ortaya çıkan bu kavram, savaşlara, krizlere, çıkarların insan hayatının üstünde tutulmasına neden olduğundan, siyasilerin değişen diskurlarının değişmeyen unsurlarının hamasetle yoğrulmasından kaynaklanıyor muhtemelen. Ne olursa olsun binlerce yıldır yerel ya da evrensel düzeyde icra edilen politikalar ve ortaya çıkan siyasi anlayışlar insan hayatını ve tabii olarak toplumsal yaşamı daima etkilemiştir, etkilemeye de hız kaybetmeden devam edecektir.

Siyaset Teorileri

Siyaset, elbette teorize edilmiş bir sistemden çok uzak olarak, tarih öncesi dönemde, ilkel insanların gruplaşarak bir arada yaşamaya başlamalarıyla ortaya çıkmıştır esasında. İnsanlığın dünya üzerindeki egemenliği arttıkça, su kaynakları, bereketli ve yaşanabilir iklime sahip topraklar bir araya gelebilmiş insanlar arasındaki mücadelenin temel sebepleri olmuştur. Bu uğurda yapılan savaşlar, siyasetin basit anlamdaki icrası gibi düşünülebilir. Zira devletler arasında bir ilişkiye işaret edilmektedir ve bu ilişkilerden zaman zaman ittifaklar da doğar. Zamanla Antik Mısır’da, Mezopotamya’da, Hint yarımadasında, Amerika’da yahut Asya’da hanedanlıklar otaya çıkar ve artık bir grup insan, kendilerine ait olduğunu kabul ettirdikleri topraklarda yaşayan insanlar hakkında söz sahibi olmaya başlar. Bu dönemle birlikte farklı hanedanların bir araya geldiği, feodal bir sistemin ortaya çıktığı, İslamiyet’in ve tabii Hıristiyanlığın siyasi düşünceler üzerinde belirleyici olduğu Orta Çağ’a gelinir; Haçlı Seferleri, dalgalar hâlinde yayılan göç hareketleri bu çağın önemli meseleleridir. Hıristiyanlığın büyük ölçüde dönüştüğü ve böylece kilisenin siyasi otoritesini yitirdiği Reform hareketi, yine buna bağlı olarak insan aklının serbest kaldığı Rönesans ve Aydınlanma dönemleri, dünya ticaretini ve siyasetini değiştiren coğrafi keşifler ve bunun neticesinde ortaya çıkan sömürgecilik faaliyetleri, Fransa’da halk isyanıyla gerçekleştirilen Fransız İhtilali, İngiltere’de bilimin ve teknolojinin ışığında –tabii insan gücünün alabildiğine sömürülmesiyle birlikte- gerçekleştirilen Sanayi Devrimi dünya siyasetinin belirleyici olaylarıdır. Bütün bu gelişmelerle birlikte insan zihni de farklılaşır elbette ve ortaya farklı siyasi teoriler, felsefi düşünüş ve inanç biçimleri çıkar. Hepsi birbirlerine göbekten bağlıdır. Feodalizm, Makyavelizm, Liberalizm, Emperyalizm, Sosyalizm, Komünizm, Kapitalizm gibi bilumum “-izm” dünya siyasetini etkilemiş siyaset teorilerinin öne çıkanlarıdır.

Uluslararası Siyaset Tarihi

20. yüzyıl da dünya siyaseti açısından belki de en önemli zamandır. Bu asrın başında milliyetçilik fikrinin güdümüyle imparatorluklar bir bir yıkılmaya başlamıştır. I. Dünya Savaşı’nın bir özelliği de neticesinde kurulan ve bir süredir zaten kurulmaya devam eden ulus-devletlerin ortaya çıkmasına sebep olmasıdır. Bilindiği gibi Osmanlı da Almanya ile ittifak kurarak girdiği bu savaştan mağlup ayrılacaktır. 1919-1923 arasında geçen dört sene de ise Türk milleti verdiği kurtuluş mücadelesini kazanarak Türkiye Cumhuriyeti’ni kuracaktır. Yine bu dönemde dünya barışının temini için bugün Birleşmiş Milletler olarak anılan uluslararası organizasyonun temelini oluşturan Milletler Cemiyeti kurulur fakat bu kuruluş etrafında toplanan devletlerin gayreti II. Dünya Savaşı’nın çıkmasına engel olamayacaktır. İtalya’da Mussolini, Almanya’da Hitler, İspanya’da Franco gibi isimlerin başını çektiği faşist politik tutumun bedeli dünya için ağır olur. İspanya İç Savaşı, İtalya’nın Etiyopya işgali, Japonya’nın Çin topraklarının ilhakına girişmesi gibi pek çok gelişme bu savaş sırasında patlak verir. Japonya’nın Hiroşima ve Nagasaki kentlerine ABD tarafından atılan atom bombaları da bu savaşın en ağır bedellerinden biriyken aynı zamanda savaşın neticesini belirler; ABD ve bir zamanlar Nazi Almanyası’nın işgaline uğrayan Sovyetler Birliği iki süper ve rakip güç olarak ortaya çıkar. Bu rekabet yaklaşık elli yıl boyunca süren başka bir savaşın başlaması anlamına gelir. Bu süre içerisinde Kore ve Vietnam Savaşları, Arap-İsrail Savaşı, Petrol Bunalımı, İran İslam Devrimi, İsrail’in Lübnan’ı işgali gibi bir dizi önemli olay yaşanır. Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği arasında süren siyasi gerginlik bir cephe savaşına dönüşmemişse de neticesi bütün bir siyasi hayatın değişmesi anlamına gelecektir. 1991 yılında Sovyetler Birliği dağılır. Bu aynı zamanda dünyanın komünizme karşı verdiği mücadeleyi kazandığı anlamına da gelir. Körfez Savaşı çıkacak, 10 yıl sonra 11 Eylül 2001’de Amerika’daki Dünya Ticaret Merkezi’ne terör saldırısı düzenlenecek, ABD Orta Doğu’da bir dizi işgalci faaliyet gerçekleştirmeye başlayacaktır. Irak ve Afganistan Savaşları, 2010 yılında başlayan Arap Baharı, hâlâ devam eden Suriye İç Savaşı ve neden olduğu göç hareketleri, bu bölgede ardı sıra yıkılan diktatörlükler, son yirmi yıldır bütün dünyayı tehdit eden iklim krizi, Liberya’da ve Mali’de BM tarafından yürütülen Barışı Koruma Operasyonları, ABD’de Mortgage sisteminin çökmesi sonucunda ortaya çıkan küresel ekonomik kriz gibi pek çok olay dünya siyasetini ve siyasilerin politik tutumlarını etkilemiştir.

Önde Gelen Siyasetçiler

Lenin, Mustafa Kemal Atatürk, II. Elizabeth, Margaret Thatcher, Charles de Gaulle, Silvio Berlusconi, Nicolae Çavuşesku, Nikita Kruşçev, Lev Troçki, Josip Broz Tito, Bill Clinton, George Buhs, Dwight D. Eisenshower, Martin Luther King, Harry S. Truman, Malcolm X, Fidel Castro, Augusto Pinochet, Yaser Arafat, Saddam Hüseyin, Humeyni, Mao Zedong, Mahatma Gandhi, Pol Pot, Muhammed Ali Cinnah, Nelson Mandela, Ariel Şaron, Şimon Peres, Hüsnü Mübarek, Angela Merkel, Barack Obama, Donald Trump, Vladimir Putin, Aliya İzzetbegoviç, Recep Tayyip Erdoğan gibi isimler dünya siyasetinin şekillenmesinde iyi ya da kötü etkileri olan siyasi aktörlerdir.

Bütün bu isimlerin dışında geliştirdikleri fikirlerle dünya siyasetine yön vermiş düşünürleri de anmak gerekir. Platon, Cicero, Aristoteles, Montesquieu, İbn Rüşd,  Martin Luther, Niccolo Machiavelli, Thomas Hobbes, Thomas More, Baruch Spinoza, Jean-Jacques Rousseau, John Locke, Noam Chomsky, Hannah Arendt, Immanuel Wallerstein, Antonio Gramsci, Henry Kissinger, Jürgen Habermas gibi filozoflar bu düşünürlerden bazılarıdır.

Mutlaka Okunması Gereken Siyaset Kitapları

Bu alana dair muazzam bir literatür olması, dünya siyasetinin etkisi göz önüne alındığında şaşırtıcı olmaz. Bu mesele üzerine yazılmış ve klasikleşmiş yahut oldukça önemli olan eserlere örnek olarak da şu kitaplar verilebilir: Karl Marx – Kapital,  Eric J. Hobsbawn – Küreselleşme, Demokrasi ve Terörizm, Alexis de Tocqueville – Amerika’da Demokrasi, Abdelwahab Meddeb – İslamın Hastalığı, Alain Badiou, Komünizm Fikri, Ellen Meiksins Wood – Sermaye İmparatorluğu, Pierre Dardot – Dünyanın Yeni Aklı, Liah Greenfeld – Milliyetçilik, Roger Garaudy – İsrail Sorunu, John Baylis – Küreselleşen Dünya Siyaseti, Gilbert Achcar – Halk İstiyor, Benjamin Barber – Güçlü Demokrasi, Naomi Klein – Şok Doktrini, Robert A. Dahl – Demokrasi Üzerine, Johan Norberg – Küresel Kapitalizmi Savunmak, Noam Chomsky – Terörizm Kültürü, Alain Touraine – Demokrasi Nedir? Tzetvan Todorov – Demokrasinin Samimi Düşmanları, Jean-Luc Mathieu – Avrupa Birliği, Claude Jessua – Kapitalizm, Aijaz Ahmad – Irak, Afganistan ve Çağımızın Emperyalizmi, Tauraj Atabakı – İran ve 1. Dünya Savaşı, Basil Henry Liddell Hart – Birinci Dünya Savaşı Tarihi, Jacques Attali – Yahudiler, Dünya ve Para, Immanuel Wallerstein – Dünya Sistemleri Analizi,       Edward Said – Kültür ve Emperyalizm, David Harvey – Sermaye Muamması, Robert Fisk – Büyük Medeniyet Savaşı: Orta Doğu’nun Fethi, Fernand Braudel – Kapitalizmin Kısa Tarihi, Peter Frase – Dört Gelecek, Eric Helleiner – Yeni Çin Seddi, Tanıl Bora – Yeni Dünya Düzeni’nin Av Sahası, Kolektif – Dünya Siyasetinde Doğu Asya, Zeynep Atikkan – Avrupa Benim, Erdem Demirtaş – Ortadoğu’da Devlet ve İktidar, Ayhan Kaya – Avrupa Birliği’ne Giriş, Korkut Boratav – Dünyadan Türkiye’ye, İktisattan Siyasete, Mehmet Hasgüler – Devletlerarası ve Hükümetler Dışı Uluslararası Örgütler, Sevinç Alkan Özcan – Avrasya Konuşmaları, Ahmet Kesgin – Sömürgecilikten Küreselleşmeye Siyasetin Pragmatik Temelleri, Atilla Yayla – Liberalizm, Deniz Vardar – Aşırı Sağdan Popülist Radikal Sağa, Coşkun Can Aktan – Çokuluslu Şirketler Global Sermaye ve Global Yatırımlar, Onur Bilge Kula – Batı Felsefesinde Oryantalizm ve Türk İmgesi, Ahmet İnsel – Neo-Liberalizm: Hegemonyanın Yeni Dili, Gülriz Şen – Devrim’den Günümüze İran’ın ABD Politikası, Ayşe Zarakol – Yenilgiden Sonra – Doğu Batı ile Yaşamayı Nasıl Öğrendi, Ahmet Bekmen – Sermayenin Etik İnşası.

Babil.com
Tarayıcı ile devam et veya Uygulamada Aç